lù yīn / hùn yīn / zhì zuò zhí xíng / fēn wéi jí tā : wén dà kě
錄音/混音/製作執行/氛圍吉它:文大可
gǔ / rén shēng : dòu wéi
鼓/人聲:竇唯
liǎng hàn · sī mǎ qiān
兩漢·司馬遷
tài shǐ gōng niú mǎ zǒu sī mǎ qiān ,
太史公牛馬走司馬遷,
zài bài yán , shǎo qīng zú xià :
再拜言,少卿足下:
nǎng zhě rǔ cì shū , jiào yǐ shèn wū jiē wù ,
曩者辱賜書,教以慎於接物,
tuī xián jìn shì wéi wù , yì qì qín qín kěn kěn 。
推賢進士為務,意氣勤勤懇懇。
ruò wàng pú bù xiāng shī , ér yòng liú sú rén zhī yán 。
若望僕不相師,而用流俗人之言。
pú fēi gǎn rú shì yě 。
僕非敢如是也。
pú suī bà nú , yì cháng cè wén cháng zhě yí fēng yǐ 。
僕雖罷駑,亦嘗側聞長者遺風矣。
gù zì yǐ wéi shēn cán chǔ huì , dòng ér jiàn yóu ,
顧自以為身殘處穢,動而見尤,
yù yì fǎn sǔn , shì yǐ dú yù yì ér wú shuí yǔ 。
欲益反損,是以獨鬱悒而無誰語。
yàn yuē :“ shuí wéi wéi zhī ? shú lìng tīng zhī ?”
諺曰:“誰為為之?孰令聽之?”
gài zhōng zǐ qī sǐ , bó yá zhōng shēn bú fù gǔ qín 。
蓋鍾子期死,伯牙終身不復鼓琴。
shì wéi zhī jǐ zhě yòng , nǚ wéi yuè jǐ zhě róng 。
士為知己者用,女為悅己者容。
ruò pú dà zhì yǐ kuī quē yǐ , suī cái huái suí hé ,
若僕大質已虧缺矣,雖才懷隨和,
xíng ruò yóu yí , zhōng bù kě yǐ wéi róng ,
行若由夷,終不可以為榮,
shì zú yǐ fā xiào ér zì diǎn ěr 。
適足以發笑而自點耳。
shū cí yí dá , huì dōng cóng shàng lái ,
書辭宜答,會東從上來,
yòu pò jiàn shì , xiāng jiàn rì qiǎn ,
又迫賤事,相見日淺,
zú zú wú xū yú zhī jiàn , dé jié zhǐ yì 。
卒卒無須臾之間,得竭指意。
jīn shǎo qīng bào bú cè zhī zuì , shè xún yuè ,
今少卿抱不測之罪,涉旬月,
pò jì dōng , pú yòu báo cóng shàng yōng ,
迫季冬,僕又薄從上雍,
kǒng zú rán bù kě wéi huì ,
恐卒然不可為諱,
shì pú zhōng yǐ bù dé shū fèn mèn yǐ xiǎo zuǒ yòu ,
是僕終已不得舒憤懣以曉左右,
zé cháng shì zhě hún pò sī hèn wú qióng 。
則長逝者魂魄私恨無窮。
qǐng lüè chén gù lòu 。
請略陳固陋。
què rán jiǔ bú bào , xìng wù wéi guò 。
闕然久不報,幸勿為過。
pú wén zhī : xiū shēn zhě , zhì zhī fú yě ;
僕聞之:修身者,智之符也;
ài shī zhě , rén zhī duān yě ;
愛施者,仁之端也;
qǔ yǔ zhě , yì zhī biǎo yě ;
取予者,義之表也;
chǐ rǔ zhě , yǒng zhī jué yě ;
恥辱者,勇之決也;
lì míng zhě , xíng zhī jí yě 。
立名者,行之極也。
shì yǒu cǐ wǔ zhě , rán hòu kě yǐ tuō wū shì ,
士有此五者,然後可以託於世,
liè wū jūn zǐ zhī lín yǐ 。
列於君子之林矣。
gù huò mò cǎn wū yù lì , bēi mò tòng wū shāng xīn ,
故禍莫憯於欲利,悲莫痛於傷心,
xíng mò chǒu wū rǔ xiān , gòu mò dà wū gōng xíng 。
行莫醜於辱先,詬莫大於宮刑。
xíng yú zhī rén , wú suǒ bǐ shù ,
刑餘之人,無所比數,
fēi yí shì yě , suǒ cóng lái yuǎn yǐ 。
非一世也,所從來遠矣。
xī wèi líng gōng yǔ yōng qú tóng zài , kǒng zǐ shì chén ;
昔衛靈公與雍渠同載,孔子適陳;
shāng yāng yīn jǐng jiān jiàn , zhào liáng hán xīn ;
商鞅因景監見,趙良寒心;
tóng zǐ cān chéng , yuán sī biàn sè :
同子參乘,袁絲變色:
fū yǐ zhōng cái zhī rén , shì yǒu guān wū huàn shù ,
夫以中材之人,事有關於宦豎,
mò bù shāng qì , ér kuàng wū kāng kǎi zhī shì hū !
莫不傷氣,而況於慷慨之士乎!
rú jīn cháo tíng suī fá rén , nài hé lìng dāo jù zhī yú ,
如今朝廷雖乏人,奈何令刀鋸之餘,
jiàn tiān xià zhī háo jùn zāi !
薦天下之豪俊哉!
pú lài xiān rén xù yè , dé dài zuì niǎn gǔ xià ,
僕賴先人緒業,得待罪輦轂下,
èr shí yú nián yǐ 。
二十餘年矣。
suǒ yǐ zì wéi : shàng zhī , bù néng nà zhōng xiào xìn ,
所以自惟:上之,不能納忠效信,
yǒu qí cè cái lì zhī yù , zì jié míng zhǔ ;
有奇策材力之譽,自結明主;
cì zhī , yòu bù néng shí yí bǔ què ,
次之,又不能拾遺補闕,
zhāo xián jìn néng , xiǎn yán xué zhī shì ;
招賢進能,顯巖穴之士;
wài zhī , bù néng bèi háng wǔ ,
外之,不能備行伍,
gōng chéng yě zhàn , yǒu zhǎn jiāng qiān qí zhī gōng ;
攻城野戰,有斬將搴旗之功;
xià zhī , bù néng jī rì lèi láo ,
下之,不能積日累勞,
qǔ zūn guān hòu lù , yǐ wéi zōng zú jiāo yóu guāng chǒng 。
取尊官厚祿,以為宗族交遊光寵。
sì zhě wú yí suì , gǒu hé qǔ róng ,
四者無一遂,苟合取容,
wú suǒ duǎn cháng zhī xiào , kě jiàn wū cǐ yǐ 。
無所短長之效,可見於此矣。
xiāng zhě , pú yì cháng cè xià dài fu zhī liè ,
鄉者,僕亦嘗廁下大夫之列,
péi wài tíng mò yì 。
陪外廷末議。
bù yǐ cǐ shí yǐn wéi gāng , jìn sī lǜ ,
不以此時引維綱,盡思慮,
jīn yǐ kuī xíng wéi sǎo chú zhī lì , zài tà róng zhī zhōng ,
今已虧形為掃除之隸,在闒茸之中,
nǎi yù yǎng shǒu shēn méi , lùn liè shì fēi ,
乃欲仰首伸眉,論列是非,
bú yì qīng cháo tíng 、 xiū dāng shì zhī shì xié ?
不亦輕朝廷、羞當世之士邪?
rú pú shàng hé yán zāi ! shàng hé yán zāi !
如僕尚何言哉!尚何言哉!
qiě shì běn mò wèi yì míng yě 。
且事本末未易明也。
pú shǎo fù bù jī zhī cái , cháng wú xiāng qǔ zhī yù ,
僕少負不羈之才,長無鄉曲之譽,
zhǔ shàng xìng yǐ xiān rén zhī gù , shǐ de zòu bó jì ,
主上幸以先人之故,使得奏薄技,
chū rù zhōu wèi zhī zhōng 。
出入周衛之中。
pú yǐ wéi dài pén hé yǐ wàng tiān , gù jué bīn kè zhī zhī ,
僕以為戴盆何以望天,故絕賓客之知,
wàng shì jiā zhī yè , rì yè sī jié qí bú xiào zhī cái lì ,
忘室家之業,日夜思竭其不肖之材力,
wù yì xīn yíng zhí , yǐ qiú qīn mèi wū zhǔ shàng 。
務一心營職,以求親媚於主上。
ér shì nǎi yǒu dà miù bù rán zhě !
而事乃有大謬不然者!
fū pú yǔ lǐ líng jù jū mén xià , sù fēi néng xiāng shàn yě 。
夫僕與李陵俱居門下,素非能相善也。
qù shè yì lù , wèi cháng xián bēi jiǔ ,
趣舍異路,未嘗銜杯酒,
jiē yīn qín zhī yú huān 。
接殷勤之餘歡。
rán pú guān qí wéi rén , zì shǒu qí shì ,
然僕觀其為人,自守奇士,
shì qīn xiào , yǔ shì xìn , lín cái lián ,
事親孝,與士信,臨財廉,
qǔ yǔ yì , fēn bié yǒu ràng , gōng jiǎn xià rén ,
取予義,分別有讓,恭儉下人,
cháng sī fèn bú gù shēn , yǐ xùn guó jiā zhī jí 。
常思奮不顧身,以徇國家之急。
qí sù suǒ xù jī yě , pú yǐ wéi yǒu guó shì zhī fēng 。
其素所蓄積也,僕以為有國士之風。
fū rén chén chū wàn sǐ bú gù yì shēng zhī jì ,
夫人臣出萬死不顧一生之計,
fù gōng jia zhī nán , sī yǐ qí yǐ 。
赴公家之難,斯已奇矣。
jīn jǔ shì yí bù dāng ,
今舉事一不當,
ér quán qū bǎo qī zǐ zhī chén suí ér méi niè qí duǎn ,
而全軀保妻子之臣隨而媒孽其短,
pú chéng sī xīn tòng zhī 。
僕誠私心痛之。
qiě lǐ líng tí bù zú bù mǎn wǔ qiān , shēn jiàn róng mǎ zhī dì ,
且李陵提步卒不滿五千,深踐戎馬之地,
zú lì wáng tíng , chuí ěr hǔ kǒu ,
足歷王庭,垂餌虎口,
héng tiāo qiáng hú , yǎng yì wàn zhī shī ,
橫挑強胡,仰億萬之師,
yǔ dān yú lián zhàn shí yǒu yú rì , suǒ shā guò dāng 。
與單于連戰十有餘日,所殺過當。
lǔ jiù sǐ fú shāng bù gěi , zhān qiú zhī jūn cháng xián zhèn bù ,
虜救死扶傷不給,旃裘之君長鹹震怖,
nǎi xī zhǐ qí zuǒ 、 yòu xián wáng ,
乃悉徵其左、右賢王,
jǔ yǐn gōng zhī mín , yì guó gòng gōng ér wéi zhī 。
舉引弓之民,一國共攻而圍之。
zhuǎn dòu qiān lǐ , shǐ jìn dào qióng ,
轉鬥千里,矢盡道窮,
jiù bīng bú zhì , shì zú sǐ shāng rú jī 。
救兵不至,士卒死傷如積。
rán líng yì hū láo jūn , shì wú bù qǐ ,
然陵一呼勞軍,士無不起,
gōng zì liú tì , mèi xuè yǐn qì , gèng zhāng kōng quān ,
躬自流涕,沬血飲泣,更張空弮,
mào bái rèn , běi shǒu zhēng sǐ dí zhě 。
冒白刃,北首爭死敵者。
líng wèi méi shí , shǐ yǒu lái bào ,
陵未沒時,使有來報,
hàn gōng qīng wáng hóu jiē fèng shāng shàng shòu 。
漢公卿王侯皆奉觴上壽。
hòu shù rì , líng bài shū wén ,
後數日,陵敗書聞,
zhǔ shàng wéi zhī shí bù gān wèi , tīng cháo bù yí 。
主上為之食不甘味,聽朝不怡。
dà chén yōu jù , bù zhī suǒ chū 。
大臣憂懼,不知所出。
pú qiè bú zì liào qí bēi jiàn , jiàn zhǔ shàng cǎn qī dá dào ,
僕竊不自料其卑賤,見主上慘悽怛悼,
chéng yù xiào qí kuǎn kuǎn zhī yú ,
誠欲效其款款之愚,
yǐ wéi lǐ líng sù yǔ shì dà fū jué gān fēn shǎo ,
以為李陵素與士大夫絕甘分少,
néng dé rén zhī sǐ lì , suī gǔ zhī míng jiāng , bù néng guò yě 。
能得人之死力,雖古之名將,不能過也。
shēn suī xiàn bài , bǐ guān qí yì ,
身雖陷敗,彼觀其意,
qiě yù dé qí dāng ér bào wū hàn 。
且欲得其當而報於漢。
shì yǐ wú kě nài hé , qí suǒ cuī bài ,
事已無可奈何,其所摧敗,
gōng yì zú yǐ bào wū tiān xià yǐ 。
功亦足以暴於天下矣。
pú huái yù chén zhī , ér wèi yǒu lù , shì huì zhào wèn ,
僕懷欲陳之,而未有路,適會召問,
jí yǐ cǐ zhǐ , tuī yán líng zhī gōng ,
即以此指,推言陵之功,
yù yǐ guǎng zhǔ shàng zhī yì , sāi yá zì zhī cí 。
欲以廣主上之意,塞睚眥之辭。
wèi néng jìn míng , míng zhǔ bù xiǎo , yǐ wéi pú jǔ èr shī ,
未能盡明,明主不曉,以為僕沮貳師,
ér wéi lǐ líng yóu shuō , suì xià wū lǐ 。
而為李陵遊說,遂下於理。
quán quán zhī zhōng , zhōng bù néng zì liè 。
拳拳之忠,終不能自列。
yīn wéi wū shàng , zú cóng lì yì 。
因為誣上,卒從吏議。
jiā pín , huò lù bù zú yǐ zì shú ,
家貧,貨賂不足以自贖,
jiāo yóu mò jiù , zuǒ yòu qīn jìn bù wéi yì yán 。
交遊莫救,左右親近不為一言。
shēn fēi mù shí , dú yǔ fǎ lì wéi wǔ ,
身非木石,獨與法吏為伍,
shēn yōu líng yǔ zhī zhōng , shuí kě gào shuò zhě !
深幽囹圄之中,誰可告愬者!
cǐ zhēn shǎo qīng suǒ qīn jiàn , pú xíng shì qǐ bù rán hū ?
此真少卿所親見,僕行事豈不然乎?
lǐ líng jì shēng jiàng , tuí qí jiā shēng ,
李陵既生降,隤其家聲,
ér pú yòu èr zhī cán shì , zhòng wéi tiān xià guān xiào 。
而僕又佴之蠶室,重為天下觀笑。
bēi fū ! bēi fū ! shì wèi yì yī èr wéi sú rén yán yě 。
悲夫!悲夫!事未易一二為俗人言也。
pú zhī xiān rén fēi yǒu pōu fú dān shū zhī gōng , wén shǐ xīng lì ,
僕之先人非有剖符丹書之功,文史星曆,
jìn hū bǔ zhù zhī jiàn , gù zhǔ shàng suǒ xì nòng ,
近乎卜祝之間,固主上所戲弄,
chàng yōu chù zhī , liú sú zhī suǒ qīng yě 。
倡優畜之,流俗之所輕也。
jiǎ lìng pú fú fǎ shòu zhū , ruò jiǔ niú wáng yì máo ,
假令僕伏法受誅,若九牛亡一毛,
yǔ lóu yǐ hé yǐ yì ?
與螻蟻何以異?
ér shì yòu bù yǔ néng sǐ jié zhě bǐ , tè yǐ wéi zhì qióng zuì jí ,
而世又不與能死節者比,特以為智窮罪極,
bù néng zì miǎn , zú jiù sǐ ěr 。 hé yě ?
不能自免,卒就死耳。何也?
sù suǒ zì shù lì shǐ rán yě 。
素所自樹立使然也。
rén gù yǒu yì sǐ , huò zhòng wū tài shān ,
人固有一死,或重於泰山,
huò qīng wū hóng máo , yòng zhī suǒ qū yì yě 。
或輕於鴻毛,用之所趨異也。
tài shàng bù rǔ xiān , qí cì bù rǔ shēn ,
太上不辱先,其次不辱身,
qí cì bù rǔ lǐ sè , qí cì bù rǔ cí lìng ,
其次不辱理色,其次不辱辭令,
qí cì qū tǐ shòu rǔ , qí cì yì fú shòu rǔ ,
其次詘體受辱,其次易服受辱,
qí cì guān mù suǒ 、 bèi chuí chǔ shòu rǔ ,
其次關木索、被箠楚受辱,
qí cì tī máo fà 、 yīng jīn tiě shòu rǔ ,
其次剔毛髮、嬰金鐵受辱,
qí cì huǐ jī fū 、 duàn zhī tǐ shòu rǔ ,
其次毀肌膚、斷肢體受辱,
zuì xià fǔ xíng jí yǐ !
最下腐刑極矣!
chuán yuē “ xíng bú shàng dài fu 。”
傳曰“刑不上大夫。”
cǐ yán shì jié bù kě bù miǎn lì yě 。
此言士節不可不勉厲也。
měng hǔ zài shēn shān , bǎi shòu zhèn kǒng , jí zài jiàn jǐng zhī zhōng ,
猛虎在深山,百獸震恐,及在檻阱之中,
yáo wěi ér qiú shí , jī wēi yuē zhī jiàn yě 。
搖尾而求食,積威約之漸也。
gù shì yǒu huà dì wéi láo , shì bù kě rù ;
故士有畫地為牢,勢不可入;
xiāo mù wéi lì , yì bù kě duì , dìng jì wū xiān yě 。
削木為吏,議不可對,定計於鮮也。
jīn jiāo shǒu zú , shòu mù suǒ , bào jī fū ,
今交手足,受木索,暴肌膚,
shòu bǎng chuí , yōu wū huán qiáng zhī zhōng 。
受榜箠,幽於圜牆之中。
dāng cǐ zhī shí , jiàn yù lì zé tóu qiāng dì ,
當此之時,見獄吏則頭搶地,
shì tú lì zé xīn tì xī 。
視徒隸則心惕息。
hé zhě ? jī wēi yuē zhī shì yě 。
何者?積威約之勢也。
jí yǐ zhì shì , yán bù rǔ zhě ,
及以至是,言不辱者,
suǒ wèi qiáng yán ěr , hé zú guì hū !
所謂強顏耳,曷足貴乎!
qiě xī bó , bó yě , jū wū yǒu lǐ ;
且西伯,伯也,拘於羑里;
lǐ sī , xiāng yě , jù wū wǔ xíng ;
李斯,相也,具於五刑;
huái yīn , wáng yě , shòu xiè wū chén ;
淮陰,王也,受械於陳;
péng yuè 、 zhāng áo , nán miàn chēng gū , xì yù dǐ zuì ;
彭越、張敖,南面稱孤,繫獄抵罪;
jiàng hóu zhū zhū lǚ , quán qīng wǔ bó , qiú wū qǐng shì ;
絳侯誅諸呂,權傾五伯,囚於請室;
wèi qí , dà jiāng yě , yī zhě yī , guān sān mù ;
魏其,大將也,衣赭衣,關三木;
jì bù wéi zhū jiā qián nú ;
季布為朱家鉗奴;
guàn fū shòu rǔ wū jū shì 。
灌夫受辱於居室。
cǐ rén jiē shēn zhì wáng hóu jiāng xiāng , shēng wén lín guó ,
此人皆身至王侯將相,聲聞鄰國,
jí zuì zhì wǎng jiā , bù néng yǐn jué zì cái , zài chén āi zhī zhōng 。
及罪至罔加,不能引決自裁,在塵埃之中。
gǔ jīn yì tǐ , ān zài qí bù rǔ yě ?
古今一體,安在其不辱也?
yóu cǐ yán zhī , yǒng qiè , shì yě ;
由此言之,勇怯,勢也;
qiáng ruò , xíng yě 。 shěn yǐ , hé zú guài hū ?
強弱,形也。審矣,何足怪乎?
fū rén bù néng zǎo zì cái shéng mò zhī wài , yǐ shāo líng chí ,
夫人不能早自裁繩墨之外,以稍陵遲,
zhì wū biān chuí zhī jiàn , nǎi yù yǐn jié , sī bú yì yuǎn hū !
至於鞭箠之間,乃欲引節,斯不亦遠乎!
gǔ rén suǒ yǐ zhòng shī xíng yú dài fu zhě , dài wéi cǐ yě 。
古人所以重施刑于大夫者,殆為此也。
fū rén qíng mò bù tān shēng è sǐ , niàn fù mǔ , gù qī zǐ ,
夫人情莫不貪生惡死,念父母,顧妻子,
zhì jī wū yì lǐ zhě bù rán , nǎi yǒu suǒ bù dé yǐ yě 。
至激於義理者不然,乃有所不得已也。
jīn pú bú xìng , zǎo shī fù mǔ , wú xiōng dì zhī qīn ,
今僕不幸,早失父母,無兄弟之親,
dú shēn gū lì , shǎo qīng shì pú wū qī zǐ hé rú zāi ?
獨身孤立,少卿視僕於妻子何如哉?
qiě yǒng zhě bú bì sǐ jié , qiè fū mù yì , hé chǔ bù miǎn yān !
且勇者不必死節,怯夫慕義,何處不勉焉!
pú suī qiè nuò , yù gǒu huó , yì pō shí qù jiù zhī fēn yǐ ,
僕雖怯懦,欲苟活,亦頗識去就之分矣,
hé zhì zì chén nì léi xiè zhī rǔ zāi !
何至自沉溺縲紲之辱哉!
qiě fū zāng huò bì qiè , yóu néng yǐn jué ,
且夫臧獲婢妾,猶能引決,
kuàng pú zhī bù dé yǐ hū ?
況僕之不得已乎?
suǒ yǐ yǐn rěn gǒu huó , yōu wū fèn tǔ zhī zhōng ér bù cí zhě ,
所以隱忍苟活,幽於糞土之中而不辭者,
hèn sī xīn yǒu suǒ bú jìn , bǐ lòu méi shì ,
恨私心有所不盡,鄙陋沒世,
ér wén cǎi bù biǎo wū hòu yě 。
而文采不表於後也。
gǔ zhě fù guì ér míng mó miè , bù kě shèng jì ,
古者富貴而名摩滅,不可勝記,
wéi tì tǎng fēi cháng zhī rén chēng yān 。
唯倜儻非常之人稱焉。
gài wén wáng jū ér yǎn 《 zhōu yì 》;
蓋文王拘而演《周易》;
zhòng ní è ér zuò 《 chūn qiū 》;
仲尼厄而作《春秋》;
qū yuán fàng zhú , nǎi fù 《 lí sāo 》;
屈原放逐,乃賦《離騷》;
zuǒ qiū shī míng , jué yǒu 《 guó yǔ 》;
左丘失明,厥有《國語》;
sūn zǐ bìn jiǎo ,《 bīng fǎ 》 xiū liè ;
孫子臏腳,《兵法》修列;
bù wéi qiān shǔ , shì chuán 《 lǚ lǎn 》;
不韋遷蜀,世傳《呂覽》;
hán fēi qiú qín ,《 shuō nán 》《 gū fèn 》;
韓非囚秦,《說難》《孤憤》;
《 shī 》 sān bǎi piān , dà dǐ shèng xián fā fèn zhī suǒ wéi zuò yě 。
《詩》三百篇,大底聖賢發憤之所為作也。
cǐ rén jiē yì yǒu suǒ yù jié , bù dé tōng qí dào ,
此人皆意有所鬱結,不得通其道,
gù shù wǎng shì 、 sī lái zhě 。
故述往事、思來者。
nǎi rú zuǒ qiū wú mù , sūn zǐ duàn zú , zhōng bù kě yòng ,
乃如左丘無目,孫子斷足,終不可用,
tuì ér lùn shū cè , yǐ shū qí fèn , sī chuí kōng wén yǐ zì jiàn 。
退而論書策,以舒其憤,思垂空文以自見。
pú qiè bú xùn , jìn zì tuō wū wú néng zhī cí ,
僕竊不遜,近自託於無能之辭,
wǎng luó tiān xià fàng shī jiù wén , lüè kǎo qí xíng shì ,
網羅天下放失舊聞,略考其行事,
zōng qí zhōng shǐ , jī qí chéng bài xīng huài zhī jì ,
綜其終始,稽其成敗興壞之紀,
shàng jì xuān yuán , xià zhì wū zī , wéi shí biǎo , běn jì shí èr ,
上計軒轅,下至於茲,為十表,本紀十二,
shū bā zhāng , shì jiā sān shí , liè chuán qī shí , fán bǎi sān shí piān 。
書八章,世家三十,列傳七十,凡百三十篇。
yì yù yǐ jiū tiān rén zhī jì , tōng gǔ jīn zhī biàn ,
亦欲以究天人之際,通古今之變,
chéng yì jiā zhī yán 。 cǎo chuàng wèi jiù , huì zāo cǐ huò ,
成一家之言。草創未就,會遭此禍,
xī qí bù chéng , shì yǐ jiù jí xíng ér wú yùn sè 。
惜其不成,是以就極刑而無慍色。
pú chéng yǐ zhù cǐ shū , cáng zhī míng shān , chuán zhī qí rén ,
僕誠以著此書,藏之名山,傳之其人,
tōng yì dà dōu , zé pú cháng qián rǔ zhī zé ,
通邑大都,則僕償前辱之責,
suī wàn bèi lù , qǐ yǒu huǐ zāi !
雖萬被戮,豈有悔哉!
rán cǐ kě wéi zhì zhě dào , nán wéi sú rén yán yě !
然此可為智者道,難為俗人言也!
qiě fù xià wèi yì jū , xià liú duō bàng yì 。
且負下未易居,下流多謗議。
pú yǐ kǒu yǔ yù zāo cǐ huò , zhòng wéi xiāng dǎng lù xiào ,
僕以口語遇遭此禍,重為鄉黨戮笑,
yǐ wū rǔ xiān rén , yì hé miàn mù fù shàng fù mǔ zhī qiū mù hū ?
以汙辱先人,亦何面目覆上父母之丘墓乎?
suī lèi bǎi shì , gòu mí shèn ěr !
雖累百世,垢彌甚耳!
shì yǐ cháng yí rì ér jiǔ huí , jū zé hū hū ruò yǒu suǒ wáng ,
是以腸一日而九回,居則忽忽若有所亡,
chū zé bù zhī qí suǒ wǎng 。
出則不知其所往。
měi niàn sī chǐ , hàn wèi cháng bù fā bèi zhān yī yě !
每念斯恥,汗未嘗不發背沾衣也!
shēn zhí wéi guī gé zhī chén , níng dé zì yǐn shēn cáng wū yán xué xié ?
身直為閨閣之臣,寧得自引深藏於巖穴邪?
gù qiě cóng sú fú chén , yǔ shí fǔ yǎng , yǐ tōng qí kuáng huò 。
故且從俗浮沉,與時俯仰,以通其狂惑。
jīn shǎo qīng nǎi jiào yǐ tuī xián jìn shì ,
今少卿乃教以推賢進士,
wú nǎi yǔ pú sī xīn là miù hū ?
無乃與僕私心剌謬乎?
jīn suī yù zì diāo zhuó , màn cí yǐ zì shì ,
今雖欲自雕琢,曼辭以自飾,
wú yì , wū sú bú xìn , shì zú qǔ rǔ ěr 。
無益,於俗不信,適足取辱耳。
yào zhī , sǐ rì rán hòu shì fēi nǎi dìng 。
要之,死日然後是非乃定。
shū bù néng xī yì , gù lüè chén gù lòu 。 jǐn zài bài 。
書不能悉意,故略陳固陋。謹再拜。